آپراکسی گفتار در کودکان؛ علائم، تشخیص و درمان تخصصی CAS در کرج
آپراکسی گفتار در کودکان (Childhood Apraxia of Speech – CAS) یک اختلال حرکتی گفتار است که در آن کودک در برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی زمانی حرکات لازم برای تولید دقیق گفتار مشکل دارد. کودک ممکن است بداند چه می‌خواهد بگوید، اما هماهنگ‌کردن توالی دقیق حرکات لب، زبان، فک و سایر ساختارهای گفتاری برای او دشوار باشد.
برخلاف آپراکسی اکتسابی در بزرگسالان، در آپراکسی گفتار کودکی بهتر است گفته شود کودک در برنامه‌ریزی حرکات گفتاری مشکل دارد، نه اینکه این توانایی را «از دست داده است». آپراکسی اکتسابی معمولاً پس از آسیب عصبی رخ می‌دهد، اما CAS یک اختلال گفتاری دوران کودکی است.
تشخیص دقیق اهمیت زیادی دارد، زیرا آپراکسی می‌تواند با تأخیر گفتار، اختلالات واجی، اختلالات تلفظ یا دیزآرتری اشتباه گرفته شود. درمان نیز باید بر اساس اصول یادگیری حرکتی و توسط گفتاردرمانگری انجام شود که تجربه کافی در اختلالات حرکتی گفتار کودکان داشته باشد.
برای مطالعه مطالب مرتبط می‌توانید به راهنمای اختلالات یادگیری کودکان و اختلالات یادگیری در کودکان و نوجوانان مراجعه کنید.
آپراکسی گفتار چیست؟
آپراکسی گفتار کودکی یا CAS یک اختلال عصبی گفتار است که در آن دقت و ثبات حرکات گفتاری دچار مشکل می‌شود، در حالی که معمولاً ضعف یا فلج عضلات گفتاری علت اصلی مشکل نیست.
در CAS مشکل عمدتاً مربوط به برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی حرکتی گفتار است؛ یعنی مغز برای تعیین زمان، جهت، دامنه، نیرو و توالی حرکات لازم برای تولید صداها و هجاها با دشواری مواجه می‌شود.
به زبان ساده:
- کودک می‌داند می‌خواهد چه چیزی بگوید.
- عضلات گفتاری الزاماً ضعیف نیستند.
- مشکل اصلی در سازمان‌دهی حرکات دقیق گفتار است.
- تولید یک کلمه ممکن است در تکرارهای مختلف متفاوت باشد.
آپراکسی نباید با دیزآرتری اشتباه گرفته شود. در دیزآرتری، ضعف، فلج یا اختلال کنترل عضلات گفتار نقش اصلی دارد، اما در آپراکسی مشکل عمدتاً در برنامه‌ریزی حرکتی است.
علت آپراکسی گفتار در کودکان چیست؟
در بسیاری از کودکان، علت دقیق CAS مشخص نیست.
طبق اطلاعات NIDCD، پژوهش‌ها هنوز یک علت واحد برای آپراکسی گفتار کودکی پیدا نکرده‌اند، اما عوامل ژنتیکی در برخی موارد می‌توانند نقش داشته باشند.
۱. عوامل ژنتیکی
در برخی خانواده‌ها سابقه اختلالات ارتباطی، گفتار، زبان یا یادگیری مشاهده می‌شود.
ژن FOXP2 یکی از ژن‌هایی است که در برخی اختلالات گفتار و زبان و بعضی موارد آپراکسی مورد مطالعه قرار گرفته است، اما نباید آن را «ژن آپراکسی» برای همه کودکان دانست.
CAS از نظر ژنتیکی ناهمگون است و همه کودکان دارای آپراکسی یک علت ژنتیکی مشخص ندارند.
۲. همراهی با برخی شرایط عصبی یا عصب‌رشدی
آپراکسی ممکن است:
- بدون علت شناخته‌شده ایجاد شود؛
- همراه با یک اختلال عصبی مشخص باشد؛
- یا همراه با برخی شرایط عصب‌رشدی دیده شود.
بنابراین وجود آپراکسی به معنی وجود اوتیسم یا اختلال هوشی نیست، اما این شرایط در برخی کودکان می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند.
علائم اصلی آپراکسی گفتار کودکان
هیچ علامت واحدی وجود ندارد که به‌تنهایی تشخیص CAS را قطعی کند.
ASHA تأکید می‌کند که تاکنون هیچ مجموعه نشانه‌ای به‌طور کامل و قطعی CAS را از همه اختلالات گفتاری دیگر جدا نمی‌کند. با این حال، سه ویژگی اصلی در میان متخصصان بیشترین توافق را دارند.
۱. خطاهای ناپایدار در تولید صداها و کلمات
یکی از مهم‌ترین نشانه‌ها این است که کودک ممکن است یک کلمه را چند بار تکرار کند و هر بار آن را متفاوت بگوید.
برای مثال ممکن است یک واژه در سه بار تکرار، سه شکل متفاوت داشته باشد.
این ناپایداری خطاها می‌تواند یکی از نشانه‌های مهم اختلال برنامه‌ریزی گفتار باشد.
۲. دشواری در انتقال بین صداها و هجاها
کودک ممکن است صداهای منفرد را بتواند تولید کند، اما هنگام کنار هم قرار دادن آن‌ها دچار مشکل شود.
ممکن است بین صداها یا هجاها مکث‌های غیرطبیعی ایجاد شود یا انتقال از یک وضعیت گفتاری به وضعیت بعدی طولانی و دشوار باشد.
ASHA این ویژگی را به‌عنوان طولانی یا مختل شدن انتقال‌های هم‌تولیدی بین صداها و هجاها توصیف می‌کند.
۳. اختلال در آهنگ و تکیه گفتار
در CAS ممکن است ریتم طبیعی گفتار به هم بخورد.
کودک ممکن است:
- تکیه را روی بخش نامناسب کلمه قرار دهد؛
- بین هجاها مکث غیرطبیعی ایجاد کند؛
- گفتاری قطعه‌قطعه یا غیرطبیعی داشته باشد.
اختلال در Prosody یا آهنگ، ریتم و تکیه گفتار یکی از سه ویژگی اصلی مورد توافق در CAS است.
سایر نشانه‌های احتمالی آپراکسی
علاوه بر سه ویژگی اصلی، ممکن است موارد زیر نیز دیده شوند:
- دشواری بیشتر در کلمات طولانی و چند هجایی
- خطاهای واکه‌ای
- تلاش زیاد هنگام تولید کلمه
- جست‌وجوی وضعیت مناسب دهان یا Groping
- تفاوت زیاد میان گفتار خودانگیخته و تکرار
- کاهش وضوح گفتار
- محدود بودن ساختار هجاها
- حذف بعضی صداها یا هجاها
اما هیچ‌کدام از این موارد به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی‌کنند.
آیا جست‌وجوی حرکتی دهان یا Groping همیشه وجود دارد؟
خیر.
برخی کودکان هنگام تلاش برای گفتن کلمه، حرکات جست‌وجوگرانه دهان، زبان یا فک نشان می‌دهند، اما نبود این رفتار آپراکسی را رد نمی‌کند.
تشخیص باید بر اساس مجموعه‌ای از ویژگی‌های گفتاری و پاسخ کودک به آزمون‌های حرکتی گفتار انجام شود.
آیا واکه‌ها در آپراکسی دچار مشکل می‌شوند؟
بله، در برخی کودکان آپراکسی خطاهای واکه‌ای نیز مشاهده می‌شود.
NIDCD اشاره می‌کند که افراد دارای آپراکسی ممکن است در تولید صحیح صداها، به‌ویژه واکه‌ها، مشکل داشته باشند.
این ویژگی می‌تواند در تشخیص افتراقی اهمیت داشته باشد، اما باز هم به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
آیا «فهم بالا و بیان کم» نشانه قطعی آپراکسی است؟
خیر.
برخی کودکان دارای CAS ممکن است زبان درکی بهتری نسبت به گفتار بیانی خود داشته باشند، اما این الگو یک معیار تشخیصی قطعی نیست.
برخی کودکان دارای آپراکسی ممکن است هم‌زمان مشکلات زبان بیانی، واجی، سوادآموزی یا سایر مشکلات ارتباطی داشته باشند.
بنابراین جمله «کودک همه چیز را می‌فهمد اما فقط نمی‌تواند حرف بزند» درباره همه کودکان CAS صحیح نیست.
نشانه‌های احتمالی آپراکسی در کودکان زیر ۳ سال
تشخیص CAS در کودکان بسیار کم‌سن دشوارتر است، زیرا ممکن است گفتار کافی برای ارزیابی دقیق وجود نداشته باشد.
ASHA تأکید می‌کند که در کودکان زیر سه سال، گاهی به جای تشخیص قطعی از عباراتی مانند:
- «مشکوک به CAS»
- «CAS قابل رد نیست»
- «نشانه‌هایی سازگار با مشکل برنامه‌ریزی حرکتی گفتار»
استفاده می‌شود.
نشانه‌های احتمالی در کودکان کم‌سن می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
- آواسازی کمتر
- تعداد محدودتر صامت‌ها
- تنوع کمتر صداهای تولیدشده
- فراگیری دیرتر برخی صامت‌ها
- تنوع محدود در ساختار هجاها و کلمات
نشانه‌های احتمالی آپراکسی در ۲ تا ۳ سالگی
ممکن است کودک:
- واژگان محدودی داشته باشد؛
- در تقلید کلمات جدید مشکل داشته باشد؛
- یک کلمه را در دفعات مختلف متفاوت بیان کند؛
- بیشتر از اشاره برای برقراری ارتباط استفاده کند؛
- در تولید کلمات چند هجایی مشکل بیشتری داشته باشد.
اما در این سن نیز تشخیص نیازمند ارزیابی تخصصی است.
علائم آپراکسی در کودکان بالای ۳ سال
در کودکان بزرگ‌تر معمولاً نمونه گفتار بیشتری برای ارزیابی وجود دارد.
ممکن است علائمی مانند موارد زیر واضح‌تر باشند:
- گفتار نامفهوم
- خطاهای ناپایدار
- مشکل در توالی هجاها
- توقف‌های غیرعادی
- دشواری در کلمات چند هجایی
- اختلال تکیه و آهنگ
- افزایش خطا با پیچیده‌تر شدن کلمه یا جمله
تفاوت آپراکسی گفتار و تأخیر گفتار
آپراکسی گفتار با تأخیر ساده گفتار یکسان نیست.
در تأخیر گفتار، کودک ممکن است مسیر معمول رشد گفتار را با سرعت کمتری طی کند.
در CAS، مشکل اصلی در برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی حرکتی گفتار است.
بنابراین این جمله که «در تأخیر گفتار کودک نمی‌خواهد یا نمی‌داند چه بگوید» صحیح نیست.
کودکان دارای تأخیر گفتار نیز ممکن است کاملاً انگیزه ارتباط داشته باشند.
NIDCD نیز تأکید می‌کند که CAS با تأخیر رشدی معمول گفتار متفاوت است.
تفاوت آپراکسی و اختلال تلفظ
در اختلال تلفظ ممکن است کودک یک یا چند صدای خاص را به‌طور مداوم اشتباه تولید کند.
برای مثال ممکن است همیشه یک صدای مشخص را با صدای دیگری جایگزین کند.
اما در آپراکسی معمولاً مشکل گسترده‌تری در برنامه‌ریزی توالی حرکات گفتاری وجود دارد و خطاها می‌توانند ناپایدارتر باشند.
تفاوت آپراکسی و اختلال واجی
در اختلال واجی، کودک ممکن است یک الگوی منظم از خطاها داشته باشد.
برای مثال گروهی از صداها را به شکل مشابه جایگزین کند.
در CAS، خطاها بیشتر با مشکل در برنامه‌ریزی حرکتی، انتقال بین هجاها و آهنگ گفتار مرتبط هستند.
تشخیص افتراقی میان این اختلالات نیازمند ارزیابی دقیق گفتاردرمانگر است.
تفاوت آپراکسی و دیزآرتری
در دیزآرتری مشکل اصلی می‌تواند ناشی از ضعف، کاهش هماهنگی یا اختلال کنترل عضلات گفتار باشد.
اما در CAS معمولاً قدرت و تون عضلات گفتاری علت اصلی مشکل نیست.
NIDCD به‌طور مشخص تأکید می‌کند که آپراکسی ناشی از ضعف یا فلج عضلات لب، زبان یا فک نیست.
آیا آپراکسی با اوتیسم ارتباط دارد؟
CAS و اوتیسم دو اختلال متفاوت هستند.
یک کودک ممکن است:
- فقط آپراکسی داشته باشد؛
- فقط اوتیسم داشته باشد؛
- یا در برخی موارد هر دو وضعیت را هم‌زمان داشته باشد.
بنابراین نمی‌توان گفت آپراکسی «هیچ ارتباطی» با اوتیسم ندارد؛ عبارت دقیق‌تر این است که آپراکسی و اوتیسم یک اختلال واحد نیستند، اما می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند.
آیا هوش کودک در آپراکسی پایین است؟
وجود CAS به معنی کم‌هوشی نیست.
توانایی شناختی کودک باید مستقل از اختلال گفتاری ارزیابی شود.
شدت مشکلات گفتاری نباید به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره هوش کودک مورد استفاده قرار گیرد.
آیا کم‌شنوایی باعث آپراکسی می‌شود؟
کم‌شنوایی و CAS دو مسئله متفاوت هستند، اما بررسی شنوایی در کودک دارای اختلال گفتار اهمیت دارد.
کودکی که گفتارش محدود یا نامفهوم است ممکن است به ارزیابی شنوایی نیز نیاز داشته باشد تا عوامل دیگر از تشخیص افتراقی کنار گذاشته شوند.
آپراکسی گفتار چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص CAS توسط گفتاردرمانگر یا آسیب‌شناس گفتار و زبان دارای تجربه در اختلالات حرکتی گفتار کودکان انجام می‌شود.
ASHA توصیه می‌کند کودک مشکوک به CAS تحت ارزیابی جامع گفتار حرکتی قرار گیرد.
گفتاردرمانگر ممکن است موارد زیر را بررسی کند:
- تولید صداها و هجاها
- تکرار کلمات
- کلمات با طول‌های مختلف
- پایداری یا ناپایداری خطاها
- انتقال میان صداها و هجاها
- تکیه و آهنگ گفتار
- حرکات گفتاری
- زبان درکی و بیانی
- پاسخ کودک به نشانه‌های دیداری، شنیداری و لمسی
ارزیابی پویا در آپراکسی چیست؟
یکی از روش‌های مهم در تشخیص CAS، Dynamic Assessment یا ارزیابی پویا است.
در این روش متخصص بررسی می‌کند که کودک با چه نوع کمک و نشانه‌ای بهتر تولید می‌کند.
برای مثال ممکن است گفتاردرمانگر از:
- مدل شنیداری
- مشاهده حرکت دهان درمانگر
- نشانه‌های لمسی
- کاهش سرعت گفتار
- تولید هم‌زمان
استفاده کند.
ASHA استفاده از ارزیابی پویا را برای کمک به تشخیص افتراقی CAS توصیه می‌کند.
درمان آپراکسی گفتار چگونه انجام می‌شود؟
درمان CAS باید بر تمرین واقعی گفتار تمرکز داشته باشد.
هدف اصلی این است که کودک با تکرار هدفمند و دریافت بازخورد مناسب، الگوهای حرکتی گفتار را دقیق‌تر و پایدارتر یاد بگیرد.
اصول درمان می‌توانند شامل:
- تمرین مکرر صداها و کلمات هدف
- حرکت از ساختارهای ساده به پیچیده
- تمرین توالی‌های گفتاری
- استفاده از نشانه‌های چندحسی
- بازخورد مناسب
- تمرین ریتم و تکیه
- تعمیم مهارت از جلسه درمان به مکالمه
باشند.
روش DTTC برای درمان آپراکسی
یکی از روش‌های شناخته‌شده درمان CAS، Dynamic Temporal and Tactile Cueing یا DTTC است.
در این رویکرد درمانگر از کودک می‌خواهد:
«نگاه کن، گوش بده و مثل من انجام بده.»
درمانگر بر اساس عملکرد کودک، نشانه‌های:
- شنیداری
- دیداری
- لمسی
را اضافه یا کم می‌کند.
تمرین می‌تواند از تولید هم‌زمان با درمانگر شروع شود و سپس به تقلید مستقیم و در نهایت تقلید با تأخیر برسد.
ASHA، DTTC را یکی از رویکردهای مبتنی بر برنامه‌ریزی حرکتی برای درمان CAS معرفی می‌کند.
آیا تمرین‌های حرکتی دهان برای آپراکسی مفید هستند؟
در درمان CAS، تمرکز اصلی باید بر حرکات واقعی مورد نیاز برای گفتار باشد.
تمرین‌هایی مانند فوت کردن، بیرون آوردن زبان یا حرکات غیرگفتاری دهان، به‌تنهایی جایگزین تمرین گفتاری مبتنی بر شواهد نیستند.
از آنجا که مشکل CAS عمدتاً مربوط به برنامه‌ریزی حرکات گفتاری است، درمان باید تا حد امکان روی تولید واقعی صدا، هجا، کلمه و جمله تمرکز کند.
آیا آپراکسی درمان‌پذیر است؟
کودکان دارای CAS می‌توانند با درمان مناسب پیشرفت قابل توجهی داشته باشند، اما سرعت و میزان پیشرفت در همه کودکان یکسان نیست.
ASHA تأکید می‌کند که کودکان معمولاً به‌سادگی و بدون مداخله از CAS «عبور نمی‌کنند»، اما خدمات تخصصی گفتار و زبان می‌تواند ارتباط آن‌ها را بهبود دهد.
شدت اختلال، سن شروع درمان، مشکلات همراه و میزان تمرین می‌توانند بر روند پیشرفت اثر بگذارند.
آیا درمان آپراکسی ممکن است طولانی باشد؟
بله.
در برخی کودکان، به‌ویژه موارد شدید، درمان ممکن است نیازمند جلسات مداوم و طولانی‌مدت باشد.
NIDCD اشاره می‌کند که برخی کودکان دارای آپراکسی شدید ممکن است برای سال‌ها به درمان گفتار و زبان نیاز داشته باشند.
بنابراین وعده‌هایی مانند «درمان قطعی آپراکسی در چند جلسه» از نظر علمی قابل اتکا نیستند.
نقش AAC در آپراکسی شدید
اگر گفتار کودک برای برقراری ارتباط کافی نباشد، ممکن است استفاده از AAC یا ارتباط افزوده و جایگزین توصیه شود.
AAC می‌تواند شامل:
- تصاویر
- تابلوهای ارتباطی
- اشاره
- نرم‌افزارهای ارتباطی
- دستگاه‌های تولیدکننده گفتار
باشد.
استفاده از AAC به معنی کنار گذاشتن گفتاردرمانی نیست.
هدف این است که کودک در مدت درمان نیز بتواند نیازها، افکار و خواسته‌های خود را بیان کند. NIDCD نیز استفاده از روش‌های جایگزین ارتباطی را در موارد شدید مطرح می‌کند.
آیا آپراکسی می‌تواند بر خواندن و نوشتن اثر بگذارد؟
برخی کودکان دارای CAS ممکن است هم‌زمان مشکلات دیگری در حوزه‌های:
- زبان
- واج‌شناسی
- آگاهی واجی
- خواندن
- نوشتن
- یادگیری
داشته باشند.
به همین دلیل در کودکان مدرسه‌ای بهتر است مهارت‌های سوادآموزی نیز در صورت وجود نگرانی بررسی شوند.
برای مطالعه بیشتر می‌توانید به اختلالات یادگیری کودکان و نوجوانان مراجعه کنید.
اگر آپراکسی درمان نشود چه اتفاقی می‌افتد؟
شدت و پیامدهای CAS در کودکان متفاوت است.
در موارد درمان‌نشده یا شدید، کودک ممکن است با مشکلاتی در:
- وضوح گفتار
- برقراری ارتباط
- مشارکت اجتماعی
- بیان نیازها
- اعتماد به نفس ارتباطی
- خواندن و نوشتن
- عملکرد تحصیلی
مواجه شود.
این مشکلات در همه کودکان یکسان نیستند و نمی‌توان پیامد مشخصی را برای همه پیش‌بینی کرد.
نقش والدین در درمان آپراکسی
تمرین در خانه می‌تواند در صورت طراحی صحیح به تثبیت مهارت‌ها کمک کند.
اما والدین نباید بدون راهنمایی درمانگر، مجموعه‌ای از تمرین‌های عمومی اینترنتی را اجرا کنند.
تمرین خانگی بهتر است:
- کوتاه باشد
- منظم باشد
- متناسب با اهداف جلسه باشد
- فشار روانی زیادی ایجاد نکند
- با موفقیت‌های کودک همراه باشد
والدین چه کارهایی نباید انجام دهند؟
بهتر است از موارد زیر پرهیز شود:
- مجبور کردن کودک به تکرار مداوم کلمه‌ای که نمی‌تواند بگوید
- اصلاح پی‌درپی تمام خطاها
- مقایسه کودک با خواهر، برادر یا همسالان
- نسبت دادن مشکل به تنبلی
- انتظار پیشرفت بسیار سریع
- تغییر خودسرانه تمرین‌های درمانی
بهترین گفتاردرمانی آپراکسی در کرج چگونه انتخاب می‌شود؟
والدینی که عباراتی مانند بهترین گفتاردرمانگر آپراکسی در کرج، درمان آپراکسی گفتار در کرج، آپراکسی کودک در کرج یا متخصص CAS در کرج را جستجو می‌کنند، بهتر است به جای توجه صرف به تبلیغات، چند معیار مهم را بررسی کنند:
- تجربه درمانگر در اختلالات حرکتی گفتار
- انجام ارزیابی جامع
- تشخیص افتراقی با اختلالات واجی و دیزآرتری
- استفاده از روش‌های مبتنی بر شواهد
- آموزش والدین
- بررسی دوره‌ای پیشرفت
- برنامه درمانی فردمحور
درمان آپراکسی گفتار در کلینیک گفتار توان‌گستر کرج
در کلینیک گفتار توان‌گستر کرج کودکانی که دارای گفتار نامفهوم، خطاهای ناپایدار، تأخیر گفتار یا علائم مشکوک به اختلال برنامه‌ریزی حرکتی هستند، بر اساس شرایط فردی ارزیابی می‌شوند.
برنامه درمان می‌تواند بر اساس نیاز کودک شامل:
- ارزیابی گفتار حرکتی
- تمرین توالی‌های گفتاری
- تمرین هجا و کلمه
- کار روی انتقال میان صداها
- آموزش تکیه و آهنگ گفتار
- استفاده از نشانه‌های دیداری و شنیداری
- رویکردهای حرکتی مانند DTTC در موارد مناسب
- آموزش والدین
باشد.
جمع‌بندی
آپراکسی گفتار در کودکان یا CAS یک اختلال حرکتی گفتار است که در آن کودک در برنامه‌ریزی و برنامه‌ریزی دقیق حرکات لازم برای تولید گفتار مشکل دارد.
سه ویژگی مهم که بیشترین توافق علمی درباره آن‌ها وجود دارد عبارت‌اند از:
- خطاهای ناپایدار در صامت‌ها و واکه‌ها
- اختلال در انتقال بین صداها و هجاها
- اختلال در آهنگ، ریتم و تکیه گفتار
هیچ علامت واحدی برای تشخیص قطعی آپراکسی وجود ندارد و تشخیص باید توسط گفتاردرمانگری انجام شود که در اختلالات حرکتی گفتار کودکان تجربه دارد.
CAS با تأخیر ساده گفتار، اختلال واجی، دیزآرتری و اوتیسم یکسان نیست، هرچند برخی از این شرایط ممکن است هم‌زمان با آن دیده شوند.
مداخله تخصصی مبتنی بر اصول یادگیری حرکتی، تمرین هدفمند گفتار، روش‌هایی مانند DTTC و در موارد شدید استفاده از AAC می‌توانند به بهبود توانایی ارتباطی کودک کمک کنند.
اگر کودک شما دارای گفتار نامفهوم، خطاهای متفاوت در تکرار یک کلمه، دشواری در کلمات چند هجایی، توقف‌های غیرعادی یا مشکلات شدید در برنامه‌ریزی گفتار است، ارزیابی تخصصی می‌تواند مشخص کند که آیا نشانه‌ها با آپراکسی گفتار سازگار هستند یا علت دیگری دارند.
📍 کلینیک گفتار توان‌گستر کرج
📍 کرج، رجایی‌شهر، بلوار انقلاب
📞 09121623463
🌐 گفتار توان‌گستر
🌐 مطالب تخصصی گفتار و زبان
🌐 گفتاردرمانی آنلاین
اینستاگرام: @siavashataee – @goftatavangostar – @Device_speech_aid
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.